Tri thức của nhân loại đã sớm được số hóa để đưa lên không gian mạng trong thời đại bùng nổ của Internet.

Công nghệ đã thay đổi sách truyền thống như thế nào

Tri thức của nhân loại đã sớm được số hóa để đưa lên không gian mạng trong thời đại bùng nổ của Internet.

Gấp cuốn Suối nguồn dày hơn 1.200 trang, chị Thu Huyền (25 tuổi, Hà Nội) nhẹ nhàng lôi chiếc máy đọc sách, gõ tên tác phẩm và đọc cuốn tiểu thuyết kinh điển này trên chiếc màn hình quen thuộc.

Cũng như chị Huyền, nhiều người trẻ hiện nay coi việc đọc sách trên các thiết bị điện tử trở thành một phần không thể thiếu của xã hội điện đại, nơi một người cầm trên tay quyển sách dày cộp ở nơi công cộng khá bất tiện và bất thường.

Những thứ có thể đọc được trên điện thoại, máy tính bảng hoặc máy đọc sách là vô cùng đa dạng, từ sách báo tiểu thuyết, ngôn tình đến sách nói, sách hình… gọi chung là ebook và audiobook.

Ngành công nghiệp ebook đã chớm nở từ đầu thế kỷ 21, nhưng chỉ bùng nổ từ đầu thập niên 2010 theo sau sự ra đời của Amazon Kindle, thiết bị đọc sách điện tử chuyên dụng. Thế nhưng, thị phần ebook ở Mỹ đến nay vẫn đang chững lại vì nhiều lý do, chỉ chiếm 1,94 tỷ USD trên tổng doanh thu 25,93 tỷ USD năm 2019, theo báo cáo của Hiệp hội Nhà xuất bản Mỹ (AAP).

Thế độc quyền của nhà phân phối ebook

Khi Amazon Kindle ra đời và thiết lập giá bán ebook rẻ hơn đáng kể so với sách giấy, các nhà xuất bản sách đã liên kết để chống lại sự độc quyền này. Kết quả, Amazon buộc phải đưa ra chính sách mà khiến cho giá của một cuốn sách có phiên bản ebook không rẻ hơn bao nhiêu so với phiên bản bìa cứng (và ebook vẫn đắt hơn bìa mềm).

Thậm chí, trong một số trường hợp ebook bản quyền còn đắt hơn cả sách giấy, vì người ta có thể mua lại sách cũ với giá rẻ hơn giá bìa mà vẫn còn có thể đọc được trong tình trạng như mới.

Ngày nay, sự cạnh tranh giữa các nhóm Big Tech ở thị trường xuất bản sách thông qua nền tảng phân phối nội dung mà mình sở hữu cũng không khiến giá ebook giảm đi. Lý do là Amazon có thể lấy tới 65% hoa hồng trong khi Apple và Google cũng lấy không dưới 30%.

Công nghệ đã thay đổi sách truyền thống như thế nào

Amazon đang nắm thị phần khống chế ở Mỹ và các nước tiêu thụ ebook bản quyền lớn nhất thế giới, theo báo cáo của Author Earnings.

Hiển nhiên tất cả các nhà xuất bản hoặc tác giả cá nhân buộc lòng phải chấp nhận mức chia sẻ doanh thu này, bởi không có bữa trưa nào là miễn phí. Chiếc máy đọc Kindle đầu tiên ra đời năm 2007 có giá 399 USD, nhưng ngày nay phiên bản mới nhất có giá chỉ từ 89 USD.

Amazon bù đắp lợi nhuận từ việc bán ra mỗi chiếc Kindle bằng doanh thu quảng cáo trên máy và hoa hồng lấy từ việc bán sách online. Đây cũng đang là gã khổng lồ nắm thị phần lớn nhất thị trường ebook nhờ kho sách khổng lồ hơn 6 triệu cuốn, từ truyện chữ, truyện tranh, tạp chí đến truyện thiếu nhi.

Không có thống kê số lượng người dùng hiện tại, nhưng Amazon cho biết đã bán trung bình 10 triệu máy Kindle mỗi năm, kể từ năm 2007 đến nay. Và gã khổng lồ thương mại điện tử này đang nắm tới trên 60% thị phần của ebook. Nếu gộp cả thị phần bán sách truyền thống, Amazon thậm chí nắm tới 80% thị phần, gần như tạo ra thế độc quyền ở thị trường phân phối sách.

Điểm nghẽn của ebook

Chưa bàn tới vấn đề vi phạm bản quyền, cuộc chơi ebook ngay từ đầu đã rơi vào thế phụ thuộc Amazon. Nhà xuất bản và tác giả sách buộc phải lựa chọn giữa 35% chia sẻ bản quyền hoặc 70% chia sẻ bản quyền.

Nghĩa là, khi họ chọn phần tốt hơn, nhận 70% doanh thu, họ phải chấp nhận đặt giá bán sách trong khoảng từ 2,99 đến 9,99 USD với giá rẻ hơn 20% so với bản cứng nếu có trên Amazon và phải có quyền xuất bản ở mọi vùng lãnh thổ. Ngược lại, nếu một ebook nằm ngoài quy định này, nhà xuất bản hoặc tác giả chỉ được giữ lại 35% doanh thu.

Nếu không chọn Amazon, nhà xuất bản hoặc tác giả sách có thể chọn Google, Apple hoặc một nhà phân phối có thị phần tốt ở bản địa như Kobo (Canada), Nook (Mỹ) nhưng lượng người dùng ít hơn do số đầu sách kém hơn.

Ở đây lại xảy ra câu chuyện con gà và quả trứng. Nhà xuất bản hoặc tác giả chấp nhận bỏ qua Amazon, họ lại không có doanh thu tốt để tái đầu tư vào sách. Các đối thủ của Amazon không có kho sách phong phú bằng lại không thể thu hút được độc giả trả tiền.

Đưa xu thế thời đại vào sách

Dù đã tạo ra cách mạng cả chục năm, văn hóa đọc ebook ở Việt Nam vẫn dừng ở mức đọc lậu. Đầu tiên, không khó để thấy rằng việc tìm kiếm sách lậu ở nước ta, kể cả ấn bản tiếng Việt lẫn tiếng Anh, là điều không hề khó khăn.

Điều này khiến một vài nhà đầu tư đã chùn bước. Tiki đã khai tử ứng dụng Miki App sau nhiều năm đầu tư không hiệu quả. Cùng thời điểm đó, một ứng dụng khác là Waka vẫn đang gắng gượng trụ lại. Gần đây hơn là startup Voiz FM tham vọng tấn công thị trường audiobook mà kỳ vọng đến năm 2024 có doanh thu ước đạt 20 triệu USD.

Mô hình mà Waka hay Voiz FM theo đuổi là thuê bao trả phí hàng tháng, nhưng số lượng đầu sách vẫn còn rất hạn chế, chỉ hơn 13.000 ebook và 2.000 audiobook tương ứng.

Công nghệ đã thay đổi sách truyền thống như thế nào

Không ít nhà xuất bản đã phải dừng cuộc chơi ebook từ lâu vì vấn nạn vi phạm bản quyền.

Với mô hình thuê bao, các startup có thể tạm giải quyết được bài toán con gà và quả trứng nói trên. Nhưng một bài toán khó khác lại phát sinh đó là nạn chia sẻ tài khoản lậu của người Việt, hay còn hiểu là nhiều người đóng tiền dùng chung một tài khoản trả phí.

Một hướng đi khác mà các nhà xuất bản Việt từng nghĩ tới là xây dựng nền tảng tự phân phối ebook. Nhưng quá trình xin cấp phép đã lâu, việc in ấn mất thời gian, đưa lên nền tảng số cần thời gian thì ngược lại, quá trình làm lậu ebook chỉ tính bằng phút với tốc độ phát triển Internet như hiện nay.

Nhưng bất chấp những khó khăn đó, xu hướng ebook vẫn là không thể đảo ngược. Như những cuốn từ điển dày cộp nay đã bị thay thế bởi các công cụ dịch nhanh gọn lẹ trên máy tính và điện thoại, hay thông tin về nhân vật lịch sử có thể tra cứu dễdàng trên Wikipedia.

Đã đến lúc các nhà xuất bản cần sớm ebook hóa sách giấy, đa dạng hóa nội dung bằng hình ảnh, âm thanh, thực tế ảo (AR/VR), trí tuệ nhân tạo (AI)… có như vậy mới bắt kịp cuộc cách mạng ebook khi nó nổ ra ở Việt Nam.

Phương Nguyễn



Du lịch nhật bản, hướng dẫn du lịch Nhật và đánh giá địa điểm Nhật Bản Japan travel news, japan travel guides, japan holiday destinations and japan reviews

Bài viết hay ho mới nhất

BÀI LIÊN QUAN

Doanh số iPhone 12 tiến sát kỷ lục của iPhone 6

Theo hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, doanh số iPhone 12 đã vượt mốc 100 triệu chiếc vào tháng 4/2021, sớm hơn 2 tháng so với iPhone 11 và gần bằng kỷ lục do iPhone 6 tạo ra hồi năm 2015. Doanh số iPhone 12 đánh dấu siêu chu…

Xem chi tiết: Doanh số iPhone 12 tiến sát kỷ lục của iPhone 6

McAfee, cha đẻ của phần mềm diệt virus nổi tiếng và cuộc đời đầy biến động trong lĩnh vực công nghệ

Sau khi bị một toà án Tây Ban Nha đưa ra yêu cầu dẫn độ đến Mỹ, John McAfee được phát hiện đã chết trong phòng giam ở Barcelona vào thứ 4 tuần trước. Các nhân viên an ninh dù đã cố gắng nhưng không thể hồi sinh người đàn…

Xem chi tiết: McAfee, cha đẻ của phần mềm diệt virus nổi tiếng và cuộc đời đầy biến động trong lĩnh vực công nghệ

Loạt ảnh thể hiện mức độ gay gắt của đợt nắng nóng kỷ lục hoành hành bắc Mỹ

Do ảnh hưởng từ hiện tượng vòm nhiệt mà nhiệt độ những ngày qua tại Mỹ và các khu vực lân cận đều đạt mức cao kỷ lục. Thực tế thì mức nhiệt cao như thế sẽ gây ra những ảnh hưởng như thế nào đến môi trường và đời…

Xem chi tiết: Loạt ảnh thể hiện mức độ gay gắt của đợt nắng nóng kỷ lục hoành hành bắc Mỹ

Dell ra mắt webcam UltraSharp, tôn vinh khuôn mặt rạng ngời của bạn với độ nét 4K và HDR

Nếu bạn không quan trọng giá thành nhưng lại muốn có webcam xịn nhất có thể thì có lẽ bạn nên để ý mẫu webcam mới này của Dell. Mới đây Dell đã trình làng webcam UltraSharp mới có đến 9 công nghệ đang chờ cấp bằng sáng chế và…

Xem chi tiết: Dell ra mắt webcam UltraSharp, tôn vinh khuôn mặt rạng ngời của bạn với độ nét 4K và HDR

iPhone 12 cán mốc doanh số 100 triệu máy

Theo số liệu của Counterpoint Research, cột mốc mà loạt iPhone 12 đạt được tương đương kỷ lục mà loạt iPhone 6 thiết lập vào đầu 2015 (iPhone 6 ra mắt 9/2014) và sớm hơn 2 tháng so với loạt iPhone 11. Thành tích này được đánh giá là ấn…

Xem chi tiết: iPhone 12 cán mốc doanh số 100 triệu máy

App mới đăng lên Google Play không được dùng định dạng APK nữa

Google thông báo rằng từ tháng 8/2021, các app mới đăng lên Google Play sẽ cần sử dụng định dạng mới là AAB (Android App Bundle) thay cho APK (Android Packages) mà chúng ta đã quen. AAB cho phép Google Play download đúng phần app cần cho thiết bị của…

Xem chi tiết: App mới đăng lên Google Play không được dùng định dạng APK nữa

Review Nokia X10-hiệu năng tốt-cấu hình mạnh-bin trâu với Android One

Đây là review về Nokia X10-hiệu năng tốt-cấu hình mạnh-bin trâu với Android One của mình. Mình mua nó với giá 6.990.000. Hi vọng phần review sẽ hữu ích cho bạn nào muốn mua nhé, nếu bạn có câu hỏi gì thì hãy comment vô bài này nha. Thông tin…

Xem chi tiết: Review Nokia X10-hiệu năng tốt-cấu hình mạnh-bin trâu với Android One

OPPO ra mắt tai nghe Enco Buds và điện thoại OPPO A54 phiên bản 6GB tại Việt Nam: Trải nghiệm bất tận với mức giá cực tốt

Hôm nay, OPPO giới thiệu hai sản phẩm công nghệ mới trong phân khúc giá dễ tiếp cận: tai nghe không dây OPPO Enco Buds và smartphone OPPO A54 phiên bản 6GB, mang đến nhiều sự lựa chọn đa dạng hơn cho người dùng. Là sự kết hợp giữa thiết…

Xem chi tiết: OPPO ra mắt tai nghe Enco Buds và điện thoại OPPO A54 phiên bản 6GB tại Việt Nam: Trải nghiệm bất tận với mức giá cực tốt

Review Nokia 5.4

Ứng dụng hẹn hò năm 2021: An toàn hơn về kỹ thuật nhưng vẫn tồn tại các mối đe dọa về theo dõi và doxing

Infographic: Mùa Hè nắng nóng kéo dài, đề phòng cháy nhà

Series Nokia X60 chạy HarmonyOS sắp ra mắt tại Trung Quốc, camera chính 200MP, pin 6000mAh?

Internet vệ tinh của Elon Musk sẽ có mặt trên toàn cầu từ tháng 8

Review Đèn bắt muỗi Led

Bất chấp nhiều bên ngăn cản, 3 đối tác lớn vẫn ủng hộ ARM bán mình cho Nvidia

iPhone 13 bất ngờ lộ thêm hình ảnh thật trên tay với cụm camera được thiết kế lại theo kiểu mới

Bài viết khác

Latest News Around The World Verified News Explorer Channel Network